Cymraeg
 

Bwyta'n Iach

Mae bwyta yn rhan hanfodol o fywyd pawb, ac mae beth yr ydym yn ei fwyta yn dylanwadu ar ein hiechyd. Yn ogystal â chadw yn iach, mae paratoi, coginio a bwyta yn gallu bod yn llawer o hwyl ac yn weithgaredd cymdeithasol pwysig. Gall bod yn ymwybodol am sylfaenu bwyta da a ffordd o fyw iach ein helpu i'n osgoi nifer o'r afiechydon mwyaf cyffredin.


Ystyr bwyta'n iach yw: Bwyta amrywiaeth helaeth o fwydydd er mwyn dilyn diet cytbwys. Dydy hyn ddim yn golygu newid yr hyn yr ydych wedi arfer ei fwyta neu orfod fwyta prydiau newydd mwy drud.  Mae bwyta'n iach yn bwysig beth bynnag fo'ch oedran oherwydd:

-Mae'n eich helpu i gadw'n iach

-Mae'n rhoi'r egni i chi fyw bywyd yn llawn

Wrth i chi heneiddio, fe fyddwch chi'n dueddol o angen llai o fwyd wrth i chi ddefnyddio llai o egni. Ond, mae'n bwysig eich bod chi'n gwneud yn siw^r eich bod yn bwyta amrywiaeth o fwydydd er mwyn cadw'ch corff i weithio'n iawn. Yn ystod misoedd y gaeaf, mae'n bosib y byddwch yn llawer mwy tebygol o ddioddef salwch ac mae bwyta'n iach yn hynod o bwysig.

 

 Sut i fwyta'n fwy iach

Os yw'n bosib, dylech fwyta diet amrywiol bob dydd sy'n cynnwys y pum grw^p sylfaenol o fwydydd (fel a dangosir islaw) er mwyn derbyn cymysgedd da o faetholion er mwyn cynnal eich iechyd.

Ffrwythau a llysiau

Bara, Grawnfwydydd a thatws

Cig, pysgod a'r dewisiadau eraill

Llaeth a chynnyrch llaeth

Bwydydd sy'n cynnwys braster a bwydydd sy'n cynnwys sigwr

 
 
 
 
Syniadau defnyddiol:
 
1. Ceisiwch fwyta yn gyson ac o leiaf tair gwaith bob dydd. Mae bwyd, boed yn boeth neu yn oer yn darparu
cynhesrwydd ac egni.
 
2. Ceisiwch osgoi bylchau hir rhwng eich prydau
 
3. Yfwch ddigon o hylifau, ond nid yn union cyn mynd i'r gwely
 
 
Llenwi'r cwpwrdd
 
 Wrth i'r gaeaf nesau, mae'n anodd gwybod sut dywydd fydd o ddydd i ddydd felly mae'n syniad da i lenwi'ch cwpwrdd, rhag ofn eich bod methu â chyrraedd y siopau.
 
 

Dyma rai syniadau ar eich cwpwrdd cadw:

Grawnfwyd

Reis, Pasta - wedi sychu neu mewn tin
Grawnfwyd Brecwast
Bara Crimp a chracers
Bara - wedi ei rewi os yn bosib - gellir dadmer yn ôl yr angen

 

Ffrwyth a llysiau
Tatws parod wedi ei sychu
Llysiau tin
Ffa pob
Llysiau wedi eu rhewi
Ffacbys wedi eu sychu

 

 
 
 

 

 

 
 

Diodydd

Te a choffi
Siocled
Cawl tin neu baced
Llefrith Hir-oes neu Llefrith powdr
Sudd Ffrwyth Hir-oes
 
Cig/Pysgod/Arall
Tuniau o gyw iâr a ham
Tuniau o gorn-biff
Tuniau pennog
Tuniau Tiwna
Tuniau o ffacbys

 

 

 

 

 

 

Melysfwyd
Tuniau o lefrith a phwdin reis
Cymysgedd Pwdin sydyn
Iogwrt Hir-oes

 

 

 
Beth am hylifau?

I gloi, yn ogystal â bwyta yn iach, dylech sicrhau eich bod yn yfed digon o hylifau er mwyn osgoi disychiad. Yn ddelfrydol, ceisiwch yfed rhwng 6 a 8 gwydr/cwpan/fwg o hylif bob dydd. Gall peth o hwn fod yn de, ond ceisiwch osgoi te gyda eich prydiau (mae'n gostwng amsugniad haearn o fwyd). Yfwch eich te rhyw awr cyn neu ar ôl bwyta.

 

 Am fwy o wybodaeth am fwyta'n iach:

 
 

 Lawrlwytho yr Asiantaeth Safonau  Bwyd Cymru 'Good Life Leaflet'

  neu ewch i wefan (saesneg unig):

NHS Direct Wales

NHS Choices